Ik ben een emotie-eter, maar niet als ik eet

Een testje in een Libelle uit januari 2010: Ben ik een emotie-eter? Zo heb ik ze al vaak gezien in tijdschriften. De stellingen luiden dan bijvoorbeeld:

-         ik eet lekkere dingen om me beter te voelen, ja/nee
-         als ik me ergens zorgen over maak, dan eet ik meer dan normaal, ja/nee
-         als ik boos ben of geirriteerd, dan pak ik iets te eten, ja/nee

Met de beste wil van de wereld kan ik op zulke vragen niet met ja antwoorden. Het is echt niet zo dat ik middenin een woede-uitbarsting naar de kast loop en een rol koekjes openscheur. Of dat ik me werkelijk beter voel als ik teveel m&m’s (stiekem) weg zit te snaaien. Maar betekent dat dan dat emoties helemaal geen rol spelen in mijn ongecontroleerde eetmomenten? Dat geloof ik ook niet.

Emotie en eetbui vallen niet samen
Jarenlang heb ik van alles geprobeerd om erachter te komen waar ‘het geheim’ nu zit. Steeds een laagje dieper gezocht in mijn relatie tot eten: welke patronen kan ik herkennen, wanneer eet ik en wat is de trigger om ‘los te gaan’? Uiteindelijk is het meest waardevolle inzicht gekomen toen ik een periode lang trouw mindfulness oefeningen (lees: meditatie) ben gaan doen, gecombineerd met een focus op mindful eten. Dat maakte me alerter op gevoelens, gedachten en emoties in mijn lijf gedurende de hele dag.

Wat bleek? Ik ben wel degelijk een emotie-eter. Alleen liggen de emotie en de eetbui soms mijlenver uit elkaar. Waardoor de relatie tussen de twee niet zo makkelijk te spotten is.

En dan kan ik ineens niet meer stoppen
Voorbeeld: ’s middags komt er op mijn werk een collega met een extra klus aan. Daardoor kan ik het project wat ik had willen doen, niet afronden. Te laat naar huis, haast bij het boodschappen doen en het ophalen van de kinderen. Uren later, na het eten, kinderen in bed, zie ik mezelf ineens zitten bij de tv met een zak chocolaatjes en een bak nootjes. Die moeten leeg, ik kan op dat moment niet stoppen met eten.

Waarom niet? Omdat op het moment van de eetbui zelf al het voelen en denken is uitgeschakeld. Slimme truc van mijn bewustzijn om even niet aanwezig te zijn. Want ja, als ik het gevoel had een keus te hebben, zou ik me dan ook zo lekker kunnen laten gaan in mijn snaaimoment? Nee, het besluit om de eetbui te gaan toelaten is al eerder op de dag genomen (want wie heeft de lekkere hapjes in huis gehaald?). En daar laat ik niks meer tussen komen.

 Door mindfulness heb ik leren opmerken dat ik in de middag vanwege de extra klus ontzettend veel gepiekerd heb. Ik ben boos op die collega: waarom vraagt ze het aan mij? Maar ook op mezelf: waarom heb ik geen nee gezegd? Kan terugdraaien nog? Of is dat nu te laat. Hoe moet het met mijn andere project. Etc etc. Wat een stress bouwt zich zo op, en wat word ik daar moe van. De stress voelt ook aan als honger in mijn maag. Ik merk dat ik geen zin meer heb om mijn best te doen, mijn energie is op. Ik zet een knop om: ik hoef niets meer van mezelf vandaag. En ja, dan doe ik in de supermarkt die zakken snoep voor ‘savonds in mijn kar. Genoeg gepiekerd, nu wil ik ontspannen.

Ja, ik ben een emotie-eter, maar niet als ik eet
Dus: natuurlijk komt de eetbui voort uit emotie. Er is boosheid, frustratie, schuldgevoel. Alleen: op het moment van de eetbui voel ik die emoties niet. Conclusie: zoeken naar emotie rond de eetbui helpt ook niet. Wat wel helpt is oefenen in mindful leven en mindful eten. Want zo ga je de patronen en triggers herkennen waar ze werkelijk te vinden zijn.

De uitkomst van de test in de Libelle is nog steeds nee. Maar als je mij vraagt: ‘ben je een emotie-eter?’, dan moet ik tegenwoordig helaas wel met ja antwoorden. Behalve als ik eet …..