De termen vol en verzadigd worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Vol betekent dat het volume of het gewicht van wat je gegeten hebt je maag gevuld heeft. Het is een fysieke sensatie. Denk bijvoorbeeld aan het eten van een kop soep, of een portie chips. Verzadigd ben je als je maaltijd je bevredigd heeft, op meer niveaus dan alleen fysiek. Dan verdwijnt de drang om meer te eten en ontstaat er rust.
Het komt vaak voor dat mensen overeten, omdat het moment van verzadiging later bereikt wordt dan het moment van vol zijn. Na de maaltijd voel je je dan zwaar of moe, en misschien is er ook wel sprake van irritatie of schuldgevoel. Eet je zodanig dat je verzadigingspunt al bereikt wordt voordat je helemaal vol zit, dan kan dat juist een energiek en fit gevoel opleveren.

Hoe kun je eraan werken om vaker verzadigd te raken al voor dat je vol zit?

Intentie
Allereerst helpt het om er je intentie van te maken. Neem je voor om een tijdje je aandacht te focussen op dit aspect van je maaltijden. Maak het zoeken naar verzadiging, het inzicht krijgen in hoe dit bij jou werkt, bewust tot een doel.

Voelen
Plan voor, na en tijdens het eten bewust pauzes in om af te stemmen op je gevoel van volheid en verzadiging. Geef hier eventueel cijfers voor, die je een tijdje kan noteren in een dagboekje. Wat merk je op aan honger, volheid, energieniveau, slaperigheid, trek, onrust, tevredenheid? Merk je ook verschillen op qua tijdstip van de dag? Weekend of door-de-week? Word je bewust van welk effect elke maaltijd op je heeft.

Wat eet je
Veel mensen weten al veel over welke voedingsmiddelen het meest verzadigend zijn. Omdat ik geen voedingsdeskundige ben zal ik daar in dit blog niet diep op in gaan. Een van de meest bekende feiten is dat vezels goed werken, en dat het daarom slimmer is om volkorenbrood te eten dan wit brood. Maar wist je ook dat biologisch brood beter is dan supermarktbrood? Dat komt omdat het een andere structuur heeft, waardoor je meer moet kauwen en je spijsverteringssysteem meer in beweging wordt gezet. En dat zijn ook factoren die meewerken aan het gevoel van verzadiging. Alle zintuigen dragen bij. De ogen kun je voeden door te kiezen voor meerdere kleuren op je bord. De tastzin wordt bevredigd door te variëren met texturen in je maaltijd: romig, knapperig, fris, warm, droog, smeuïg. Idem dito met smaken: zoet, hartig, zuur. Neem steeds een hap van het een en dan weer van het ander. Zo geef je je zintuigen wat ze graag hebben en wat ze bevredigt: prikkeling, uitdaging, activiteit.

Hoe eet je
De tijd nemen voor een maaltijd, helpt in meerdere opzichten aan een betere verzadiging. Als je goed kauwt stimuleer je alle onderdelen van je spijsvertering, die allemaal ook weer een bijdrage leveren aan een meer bevredigd gevoel. Daarnaast gun je je lijf door langzaam te eten ook de tijd om op te merken wanneer het punt dat je vol bent of genoeg hebt, nadert. (Lees ook: Drie redenen om langzaam te eten, die je nog niet kende)
Maar minstens even belangrijk: als je rustig eet zonder afleiding, en met aandacht voor alle smaken, sensaties, ervaringen die je maaltijd oplevert, dan maak je als het ware een verbinding tussen jou en je voedsel. Je maakt er bewust contact mee via je zintuigen. Daarmee geef je de kwaliteiten, de voedende eigenschappen van het eten in de breedste zin, de kans om bij jou binnen te stromen en je energie te geven.

Positieve vicieuze cirkel
Het mooie is: hoe meer je je zintuigen inzet, hoe makkelijker het is om met aandacht te eten. En hoe meer bewuste aandacht, hoe meer je gevoed wordt en hoe meer energie je krijgt. Zet je die energie dan weer in om betere maaltijden te maken die alle zintuigen voeden, dan heb je een prachtige positieve vicieuze cirkel gecreëerd!

Voor dit artikel leverde een nieuwsbrief van The Center for Mindful Eating mij inspiratie. Wil je meer lezen over jezelf goed voeden met gebruik van al je zintuigen, dan is het boekje ‘Spiritualiteit werkt in de keuken’, van Lisette Bossert een aanrader.

Oefenen in eten met al je zintuigen?
Doe mee met een kennismakingsworkshop Mindful eten. De eerstvolgende is op donderdag 29 maart 2012 in Utrecht. Lees meer.

Mindful holiday eating
De sleutel tot mindful eten is het opmerken van details. Besteed je aandacht aan geuren en smaken, de signalen van je lichaam en je tempo van eten, dan ga je als vanzelf langzamer en minder eten én meer genieten. Een serie basistips hoe dat te doen, lees je in dit artikel.
Lees: ‘Eat mindfully this holiday’ (Engels)

De beste feestdagen ooit
Hoe zorg je ervoor dat je je tijdens de feestdagen met alle hapjes en andere dagritmes, goed blijft voelen? Uit onderzoek blijkt dat er vijf dingen zijn die mensen het meest gelukkig maken: contact maken, initiatief nemen, aandacht hebben, nieuwsgierig blijven en geven. Hoe kun je dit lijstje toepassen op je eigen feestdagen?
Lees: ‘De beste feestdagen ooit’

Focus op dankbaarheid
Maak je maaltijd bijzonder door stil te staan bij de dingen waar je dankbaar voor bent tijdens de feestdagen. Je gezelschap, de tijd die je samen hebt, het voedsel dat op je tafel staat en alles wat daaraan te genieten valt. Als je meer stilstaat bij wat je al hebt, wordt het krijgen van meer steeds onbelangrijker.
Lees: ’5 tips to a thanksgiving meal’ (Engels)

How to enjoy … without going overboard
Een heel mooi artikel waarin je leert hoe je tegenover veel voorkomende saboterende gedachten rondom eten andere, helpende gedachten kunt stellen. Bv. van: ‘Ik wil niets missen van al het lekkers’, naar: ‘Er is zoveel te krijgen dat ik me geen zorgen hoef te maken dat ik iets mis’. Hoewel de tekst is geschreven vanuit de situatie van een cruisevakantie, zijn de gedachtengangen 1 op 1 op de feestdagen toe te passen.
Lees: ‘How to enjoy … without going overboard’(Engels)

Mindful drinken
Drinken … voor velen hoort het erbij tijdens de feestdagen. Mindful met je drankje omgaan is extra interessant om je in te verdiepen. Want met een glas of wat op raakt het mindful eten ook gemakkelijk wat op de achtergrond. Pauzeren om met aandacht van je slokje te genieten is ook hier weer het toverwoord. Hoe doe je dat?
Lees: ‘Mindful drinken tijdens de kerstdagen’

Belangrijkste tips op een rij
Nooitmeeropdieet.nl zette haar belangrijkste feestdagentips op een rij in een kleurrijke presentatie. Kernboodschap: ‘Als je altijd lekker mag eten van jezelf, is het niet nodig om meer te eten tijdens de feestdagen’. Ideaal voor als je een snelle peptalk nodig hebt om te voorkomen dat je teveel gaat eten.
Bekijk: ‘Voorkom teveel eten tijdens de feestdagen’

Heel fijne feestdagen gewenst!

PS: Het blog dat ik vorig jaar schreef over mindful eten tijdens de feestdagen staat ook nog online. De titel luidde: ‘Wat voedt jou echt?’ Een uitnodiging om na te denken over andere manieren om jezelf te voeden, behalve met eten. Dit aan de hand van een mooie tekst van mindfulnessleraar Thich Nhat Hanh over vier soorten voeding.
Lees: ‘Wat voedt jou echt?’

Minicursus mindful eten
Om mensen te inspireren meer tijd te nemen voor hun toiletbezoek, heeft de MaagLeverDarm Stichting het Eerste Nederlandse WC Doeboek uitgebracht. Dit boek vrolijkt elke wc op door leuke verhalen, strips, moppen en knutselpagina’s gerelateerd aan de spijsvertering. Daarin past het onderwerp mindful eten natuurlijk als een jas. Want mindful eten zorgt voor langzamer eten en dat is gezond voor iedereen. In het WC Doeboek prijkt een mooie minicursus mindful eten in 6 stappen, gebaseerd op een interview met mij. Lees ‘m hier als PDF. Maar het WC Doeboek bestellen kan natuurlijk ook, de opbrengst gaat naar de MLDS. Een aanrader!

Eten met aandacht in het Mindfulness Doeboek
Eindeloos kijken, lezen en doen kun je met de dikke thema-uitgave over Mindfulness van Flow Magazine. Je vindt er feiten over mindfulness, ervaringen van cursisten, verhalen over allerlei aspecten van mindfulness. Maar je kan ook aan de slag met stickers, tekenboekjes, recepten, noem maar op. In dit boek vind je ook een kort en bondig artikel over Eten met aandacht, waarin basisprincipes, voordelen en tips op een rij zijn gezet (met quotes van mij). Lees het hier als PDF of als online bladerboek (p 18/19).

Vraag en antwoord over mindful eten
De nieuwe online community Gezinspiratie wil aan moeders in hun jachtige bestaan een moment van rust en een bron van inspiratie bieden. Ik werd benaderd voor een interview over mindful eten. Daar is een heel leuke pagina uitgerold waar je via vraag-en-antwoord veel kan leren over mindful eten, en hoe je dat in het dagelijks leven kunt toepassen. Lees hier het artikel.

Interview in Margriet
Margriet plaatste een serie interviews met vrouwen die ‘naar hun innerlijke stem’ luisteren en hun keuzes daarop baseren. Een van die interviews was met mij. Lees het hier (PDF).

Mindful eten moet je ervaren
Natuurlijk is lezen over mindful eten mooi, maar het maakt pas echt indruk als je er zelf mee gaat oefenen. Dat kan in een van mijn kennismakingsworkshops. Lees op de pagina Workshops wanneer de eerstvolgende gelegenheid is. Ik geef ook trainingen voor professionals. Van harte welkom!

Aandacht voor de omstandigheden
Mindful eten is onder meer aandacht hebben voor het eten dat je eet (hoe ziet het eruit, hoe smaakt het), en voor jezelf als eter (hoeveel honger voel ik, hoe eet ik). Aan mensen die graag mindful willen eten worden vaak adviezen gegeven zoals: eet zonder afleiding, op een vaste plek aan tafel, schep een kleine portie op, etc. Natuurlijk helpen deze tips om meer aandacht te hebben voor die aspecten van eten.
Maar in een gezinssituatie of in een restaurant zijn de omstandigheden niet ‘ideaal’. Dan is het goed om je te realiseren dat mindful eten ook betekent: je bewust zijn van de omstandigheden waaronder je eet. Zijn er tafelgenoten, bepaal je zelf hoeveel er op je bord ligt, eet je zittend of lopend, etc. Het kan dan bijvoorbeeld duidelijk worden dat het waarschijnlijk lastig wordt is om rustig te blijven zitten aan tafel (omdat je nu eenmaal omgevallen bekers limonade moet opvegen tussendoor). Of dat je de kans loopt een portie voor je neus krijgt die twee keer zo groot is dan je zelf opgeschept zou hebben (in een restaurant). Of dat je niet elke hap bewust zult kunnen proeven, omdat je je aandacht voor een zakelijk gesprek nodig hebt.

Bewust mindless is ook mindful
Realiseer je dan: bewust mindless is ook mindful! Want als jij weet wat de beperkingen van je situatie zijn, kun je vooraf een realistisch plan maken over hoe jij gegeven die situatie toch zo bewust mogelijk kunt eten. Je kunt je in een restaurant bijvoorbeeld voornemen op je tempo van eten te letten en het niet erg te vinden als je je bord niet helemaal leegeet. Aan een tafel met kleine kinderen kun je voorkomen dat je teveel eet door een kleine portie te op te scheppen. Of door meer pauzes te nemen tussen de happen. Realiseer je waar je geen invloed op hebt, en richt je vervolgens op die aspecten waar je wel invloed op hebt.

Kies je aandachtspunt
Je hebt als mindful eter meer keuzes dan je zou denken. Je kunt bijvoorbeeld invloed hebben op:
- het soort eten dat je neemt
- hoeveel schep je op
- hoe vaak schep je op
- hoe is de verhouding tussen de soorten eten die je opschept
- waar je eet
- wanneer je eet
- hoe vaak je eet
- hoe groot je happen zijn
- hoe snel je de volgende hap neemt
- hoe vaak je kauwt
- hoe snel of langzaam je kauwt
- wanneer je stopt met eten
- hoe goed je kijkt, proeft
- hoeveel drink je bij je eten
- ‘moet’ je bord leeg of niet

Neem dus voor je maaltijd een moment om uit bovenstaande lijst een aandachtspunt te kiezen, iets dat past bij de omstandigheden waar je op dat moment mee te maken hebt. Aandacht voor elk van deze aspecten, hoe klein ook, kan een goede invloed hebben op de manier waarop je eet. En kan helpen voorkomen dat je overeet zonder dat je dat wilde. Lukt het toch minder goed dan je hoopte? Geef jezelf niet op je kop, maar kies de volgende keer een ander aandachtspunt en kijk of dat beter voor je werkt. Eet smakelijk!

Niet denken maar ervaren
Gewichtsconsulenten en diëtisten zijn prima opgeleid: hen hoef je niets te vertellen over het belang van langzaam eten, of het gevaar van gedachteloos overeten. Wel zijn ze op zoek naar nieuwe manieren om deze onderwerpen bij cliënten onder de aandacht te brengen. Tips als:’Let op dat je vaak kauwt’ en ‘Maak je porties wat kleiner’ geeft elke professional, maar cliënten motiveren tot een echte gedragsverandering blijft lastig.
Mindful eten oefeningen bieden deze nieuwe manier. Omdat het bij mindful eten niet gaat om denken of argumenteren, maar om voelen en ervaren. Je laat een cliënt aan den lijve voelen hoe het is om met aandacht te eten, en in het lichaam het effect van eten merken. Dat is vele malen overtuigender dan woorden ooit kunnen zijn. Cursisten zeggen bv. na afloop van de training: ‘Hiermee kun je cliënten echt bewust maken, ik denk dat ze hierdoor wezenlijk anders naar voeding gaan kijken’. (Lees ook het blog van diëtistenpraktijk GoodFood Advice over de training)

Lichaam in balans
Als trainer bied ik de kennis van mindfulness, en oefeningen en tips hoe dit op eten toe te passen. Wat is de essentie van mindful eten, voor wie is het geschikt, hoe begeleid je een cliënt? Wat de deelnemers inbrengen in de trainingen is kennis over de praktijk. Welke valkuilen en hobbels kom je tegen in het gedrag van cliënten, wat zijn hun meest voorkomende problemen waar ze hulp bij zoeken. Wat kun je wel en niet bereiken in een consult van een half uurtje. Zo komen we samen tot creatieve praktische oplossingen.
Een andere reden waarom ik denk dat de inbreng van professionals onmisbaar is, is omdat mindful eten oefeningen pas echt werken vanuit een lichaam dat in balans is. Je kunt bv. tegen een cliënt met zoetbehoefte niet zomaar zeggen dat ze ‘moet luisteren naar haar lichaam’. Dat zou de hang naar suiker alleen maar groter maken. Begeleiding door een professional met kennis van voeding en spijsvertering is dan nodig om te zorgen dat wel met aandacht naar de zoetbehoefte wordt gekeken, maar er goede alternatieven worden geboden die het lichaam ondersteunen in plaats van verstoren.

Kennisplatform Mindful eten voor professionals
De interesse voor mindful eten onder professionals is groot, maar er is nog niet heel veel ervaring met het toepassen ervan in de praktijk. Het zou helpen als geïnteresseerden kennis konden delen en elkaar tips konden vragen. Om hier een platform voor te bieden heb ik op LinkedIn de groep ‘Mindful eten voor professionals’ opgestart. Wil je meer doen met mindful eten in je praktijk? Meld je dan aan en kom in contact met gelijkgestemden. Zo brengen we samen het vakgebied op een hoger niveau. Naar de groep Mindful eten voor Professionals

Nieuwe trainingen Mindful eten voor professionals
Dit najaar staan er nog twee trainingen Mindful eten voor professionals op het programma: op 5 november en op 7 december. De trainingen worden gegeven in Utrecht en zijn inclusief een mindful lunch. BGN-leden ontvangen 5 accreditatiepunten voor deelname. Meer informatie en aanmelden

De professionals die ik tot op heden in trainingen heb ontmoet, zijn stuk voor stuk heel enthousiaste en betrokken mensen, en ontzettend gemotiveerd om anderen te helpen. Ik hoop op nog veel meer inspirerende ontmoetingen in de toekomst!

Geluiden van eten
Geluiden in allerlei vormen rondom eten, van eten of over eten kunnen er voor zorgen dat je een hap wilt nemen, zonder dat je eigenlijk fysieke honger hebt. Hier schets ik een aantal situaties waarin je deze zgn. ‘oorhonger’ kunt ervaren. Herken je iets?

-Het al dan niet smakelijke geluid van iemand in je buurt die aan het eten is. Kauwen, smakken, bijten op een nootje. Ik hoorde ooit op mijn werk in het doodstille kantoor een collega zijn tanden in een appel zetten. Mjammmm….

-Geluid als aankondiging van de aanwezigheid van eten in de omgeving. Een deelnemer aan een workshop gaf hier eens een heel mooi voorbeeld van: hoe ze vanuit haar huis de bel van ijscoman in de straat hoorde luiden, en … begon te watertanden.

-De signalen van het voorbereiden op eten. Bijvoorbeeld het openmaken van een verpakking, een krakende chipszak. Ooit gemerkt dat je door zo’n geluid ook op het idee kwam om te gaan snacken?

-De geluiden van drinken: van het inschenken in een glas (‘klokklok’), de wijnfles die ontkurkt wordt (‘plop’) of het openen van een blikje (‘tcchhhhh’) of bierflesje’(‘tsjakkk’).

-Het bereiden van eten maakt geluid: denk aan het hakken van uien, het klutsen van een ei. Als je iemand in de keuken tekeer hoort gaan, kan het zomaar zijn dat je eigen smaakpapillen ook al gaan werken …

-Is het voedsel eenmaal in de pan, dan ontstaat er ook een feest van geluiden dat heel verleidelijk kan zijn. De boter die sist, de soep die pruttelt. Laatst hoorde ik mijn moeder zeggen: ‘Hoor, de rijst vertelt me dat hij aan de kook is’. Je eten kan dus zelfs praten

-Reclame voor eten. Op de radio, of in een winkel. Bijvoorbeeld: je loopt rond op de damesmodeafdeling van de Bijenkorf en opeens hoor je de stem van de omroeper: ‘Speciale aanbieding in ons restaurant, een kopje koffie met appel-notentaart voor slechts …’. Voel je een effect?

-Ken je dat? Mensen om je heen die eindeloze gesprekken voeren over eten, recepten, koken, of over de speciale winkeltjes waar ze hun exquise ingrediënten vandaan halen … wat doet het met jou, als je meeluistert naar zo’n gesprek?

-Restaurants maken gebruik van de wetenschap dat je meer zin in eten krijgt als het lekker klinkt, ze bedenken dus de meest heerlijke namen voor op de menukaart. Wat vind je van deze: ‘Het hart van fluweel’ of ‘Pure troost in de lente’, krijg je al zin?(van de kaart van Aziatisch restaurant Jasmijn&ik in Utrecht)

Inzicht in je oorhonger
Ik was zelf verbaasd op hoeveel manieren je oren je kunnen verleiden om te eten, toen ik dit lijstje opstelde. Enerzijds ontdekte ik hoe vrolijk eetgeluiden eigenlijk kunnen zijn, hoe je ze kunt betrekken bij het koken of bij je maaltijd, en hoe je daardoor meer kunt genieten van je eten. Anderzijds werd me ook duidelijk hoe gemakkelijk je oren je kunnen aanzetten tot eten terwijl je geen fysieke honger hebt, als een automatische reactie op de prikkel die via je oor binnenkomt. Het is interessant om er eens een tijdje op te letten hoe dit bij jou zit. Misschien levert ‘inzicht in oorhonger’ je een eenvoudige manier op om minder gedachteloos te (over)eten.

Meer leren over soorten honger?
Wil je meer inzicht in je eettriggers en je automatische reactiepatroon, en wil je minder gedachteloos leren eten? Doe dan mee met een kennismakingsworkshop mindful eten. De eerstkomende is op 22 september in Utrecht. Meer informatie.
Voor dietisten en gewichtsconsulenten bied ik trainingen Mindful eten voor professionals aan. Je leert in een dag hoe je clienten tools meegeeft om gedachteloos eten te stoppen. Meer informatie.

PS: Ken jij nog meer voorbeelden van ‘oorhonger’? Leuk als je ze deelt via het reactieformulier, ik ben benieuwd!

1. Honger en verzadiging voelen
Door mindfulness oefeningen krijg je meer contact met je lichaam, waardoor je de natuurlijke signalen van honger en verzadiging die je misschien kwijt bent geraakt, beter kunt ontvangen. Dat maakt het makkelijker om te eten wanneer je honger hebt, en stoppen wanneer je genoeg hebt.

2. Meer voeding uit minder voedsel
Eten op een mindful manier zorgt ervoor dat je je honger met minder voedsel kunt bevredigen. Je gaat bijvoorbeeld langzamer eten waardoor datgene wat je eet beter verteert en je meer voedt. Bijkomend effect is dat je meer geniet van wat je eet!

3. Anders omgaan met eettriggers
Mindfulness maakt je alert op de triggers die je aanzetten tot eten, al voordat je tot actie bent overgegaan. Deze korte pauze, dit moment van oplettendheid geeft je vrijheid. Je kunt eten wat je van plan was, maar je kunt ook een andere keus maken.

4. Beweging als natuurlijke wens
De aandacht voor je lichaam brengt het contact met je natuurlijke behoefte aan beweging en oefening terug. Als je deze drive van binnenuit voelt, kun je weer plezier in sport hebben in plaats van het als een verplichting te zien.

5. Ontspanning door minder piekeren
Door mindfulness kun je de cirkel van gepieker over je lichaam en oordelen over jezelf doorbreken. Je kunt uit de greep van negatieve gedachten komen. Daardoor verlos jezelf van veel stress, en raak je meer ontspannen. Je neiging om stress weg te eten wordt kleiner en je wordt weerbaarder tegen triggers die je tot overeten aanzetten.

6. Anders omgaan met emoties
Omdat mindfulness een nieuwe manier biedt om met ongewenste emoties om te gaan, verkleint de kans op ‘emotioneel’ eten. Je behoefte aan het dempen van emoties door een laag eten kan langzaam wegebben.

‘Mindfulness dieet’*
De meeste diëten verdiepen zich alleen in wat en hoeveel je eet. Maar voor een blijvende verandering in eetpatroon of gewicht moet je je bewust worden van de diepste motivaties en drijfveren die je relatie met eten vormen. Behalve wat je eet, moet je je ook verdiepen in waarom je eet, wanneer je eet, hoeveel je eet, hoe vaak je eet en door welke lichaamssensaties, gedachten en gevoelens de patronen in je eetgedrag tot stand komen. Dat is de kern van mindful eten. Een spannende ontdekkingsreis die je heel veel vrijheid en plezier in eten en jezelf kan brengen!

Workshops mindful eten
Ik geef workshops mindful eten waarin je kennis kunt maken met deze nieuwe manier van omgaan met eten. Geef het een kans en meld je aan!
Meer info en aanmelden
Voor professionals is er een speciale training. In 1 dag ontdek je hoe je je cliënten mindful leert eten.
Meer info en aanmelden
Van harte welkom!

* Dit artikel is een bewerking van de tekst uit een nieuwsbrief van Mindfulnessdiet.com

Eten is niet het probleem
Je relatie met eten is niet je probleem, al denk je al jaren van wel. Maar die relatie met eten is juist de weg naar een oplossing van de echte problemen in je leven. Elke keer als je eet wanneer je geen honger hebt, elk moment dat je obsessieve gedachten over eten hebt is dat een signaal dat je iets anders dwarszit, dat er iets is wat je aandacht nodig heeft. En biedt zo een mogelijkheid om te ontdekken wat dat is. Dwangmatig eten kun je zien als een uiting van verlangen naar verandering. Je hoeft niet ver te zoeken: de clou ligt gewoon op je bord.

Vriendelijkheid als sleutel
We denken dat we zullen veranderen als we onszelf maar genoeg haten. Dat we door onszelf steeds op onze kop te geven, uiteindelijk vrolijke en gelukkige mensen zullen worden. Maar de enige weg tot verandering is met andere, meedogende ogen naar jezelf kijken. Bedenk hoe je om zou gaan met een gewond kind, zeg je daar tegen: ‘je bent slecht, je ziet er niet uit’? Nee, natuurlijk niet. Je troost het en vraagt: ‘lieverd, wat is er gebeurd, hoe voelt het, vertel me er alles over’. Waarom zou je anders met jezelf, met je eigen gevoelens omgaan? Wees er voor jezelf, dat is het enige wat werkt.

Loslaten van diëten en caloriëen is het begin
Laat je doel om af te vallen en te diëten gaan, dat schept ruimte om naar echte redenen te kijken waarom je gewicht en eetgedrag is zoals het is. Een obsessie houdt je druk bezig, weerhoudt je van voelen wat er echt te voelen valt, van zien wat er te zien valt. Maar door eten wordt het alleen maar erger, de gevoelens die we altijd hebben willen vermijden hebben we toch al gevoeld, en nu hebben we er nog een probleem bij. Dus stop met vasthouden aan dat wat je al 100 x hebt geprobeerd en wat je nooit geholpen heeft.

Verzet je niet tegen wat er is
Verzet is strijd, vechten. Hou op met oordelen over je lijf en je eetgedrag, dat maakt je alleen maar moe en kwetsbaar. Probeer dingen te zien zoals ze zijn, stop met dingen anders te willen dan ze zijn, in dit moment. Je hoeft dat wat er is niet leuk te vinden, als je het maar wel accepteert. Als je bezig bent met streven naar het ideale plaatje, mis je het huidige moment, stel je je leven als het ware uit. (‘Als ik nu eens 10 kilo minder woog, dan …’) Terwijl er in het nu zoveel te leren is.

Onderzoek wat er is
Verandering kun je proberen in te zetten door zelfonderzoek, jezelf vragen te stellen in openheid, met nieuwsgierigheid. Neem de tijd, concentreer je op je lijf, op je gevoelens, merk je reactie op die gevoelens op. Probeer er niets aan te veranderen, oordeel niet over wat je tegenkomt, observeer alleen maar. Begrijpen wat je patronen en je overtuigingen zijn is de eerste stap om ze los te laten.

Train jezelf in opmerkzaamheid
Om de juiste alertheid te ontwikkelen, heb je training van de ‘aandachtsspier’ nodig. Dan herken je het moment dat je dooreet terwijl je geen honger hebt, dan zie je het moment dat een eetimpuls ontstaat. Of dat het onbewuste het wil overnemen, je niet meer na wilt denken. Je merkt het wanneer je meegezogen wordt in je riedeltje vaste negatieve gedachten. Opmerkzaamheid is nodig om de momenten die ertoe doen, op te merken. En jezelf er dan aan te herinneren dat er iets is dat je belangrijker vindt dan eten: ontdekken wie je echt bent, wat je echt gelukkig maakt. Dit bereik je door regelmatige meditatie.

Bewoon je lichaam
In plaats van leren hoe je een ander lijf kunt krijgen, moet je leren je thuis te voelen in het lijf dat je hebt. Je lijf is het enige stukje in het universum waar jij kunt voelen, zijn, waarnemen wat er is. Negeer je je lijf, dan negeer je jezelf. Je lijf voelen is de enige manier om gevoelens te kennen, en ook om signalen van honger en verzadiging op te merken. Ga je je lijf voelen, dan ga je er ook van houden. En dan wil je er goed voor zorgen door te eten wat voedend is voor je lijf, niet wat schadelijk is en je levenskracht ondermijnt.

Eten wordt spirituele ontwikkeling
Soms lijkt het dat je pas aan spirituele ontwikkeling van jezelf toe kunt komen als je maar eerst dat eetprobleem hebt opgelost. Maar het is hetzelfde proces, aan je eetgedrag werken is uiteindelijk een spirituele oefening. Omdat je je lichamelijke honger pas kunt oplossen als je de link legt met de spirituele honger erachter. Met dat iets wat je voelt als een leegte, een hunkering naar iets wat ontbreekt in je leven. Dun zijn, een ander lijf verandert daar niets aan. Wel: loskomen van je gedachten, zien dat je je gedachten niet bent, contact maken met iets dat groter is dan dat. De werkelijkheid zien en accepteren zoals die werkelijk is, in plaats van streven naar een leven van plaatjes. Oefening in het aandachtig in het hier en nu zijn, brengt je bij je essentie. En dat is de plek die Geneen ‘God’ noemt.

Wat vind jij van Vrouwen, eten en God?
Ik ben ontzettend benieuwd naar jouw inzichten uit dit boek. Je ervaring en je mening als reactie onder dit bericht zijn van harte welkom.
Lees ook mijn eerdere blog over Geneen Roth, en de reacties.

Trainingen en workshops
Geneen Roth geeft twee keer per jaar retraites in Amerika. Is dat je te duur of te ver? Begin dan met een workshop of training Mindful eten, waar je veel van het gedachtengoed van Geneen in zult tegenkomen en oefenen. Meer informatie en de data voor het najaar staan op de pagina Workshops (ook voor professionals).

Symptomen van innerlijke vrede*
Wees bedacht op symptomen van innerlijke vrede. Velen van ons zijn al in contact gekomen met innerlijke vrede en het is mogelijk dat dit epidemische vormen gaat aannemen bij mensen overal om ons heen. Dit zou een serieuze bedreiging kunnen vormen voor de tot nu toe stabiele situatie van conflict in de wereld. De signalen:

• Een neiging om spontaan te denken en te handelen in plaats vanuit angsten gebaseerd op ervaringen uit het verleden
• Een onmiskenbaar vermogen om van elk moment te genieten
• Een verlies aan interesse om over andere mensen te oordelen
• Een verlies aan interesse in conflicten
• Een toenemend onvermogen om je zorgen te maken (dit is een zeer ernstig symptoom)
• Veelvuldig voorkomende aanvallen van overstelpende dankbaarheidsgevoelens
• Warme gevoelens van verbondenheid met anderen en de natuur
• Veelvuldige lachaanvallen
• Een toenemende neiging om de dingen te laten gebeuren, in plaats van ze teweeg te moeten brengen
• Een toegenomen vatbaarheid voor liefde die anderen uitstralen, en ook een oncontroleerbare drang zelf liefde uit te stralen

* De kaart met deze tekst is afkomstig uit de winkel van Centrum Helios

Extra symptoom leren kennen? Ga mindful eten!
In mijn ervaring kan mindful eten nog een ander symptoom van innerlijke vrede aan deze lijst toevoegen:

• Een groeiend vermogen je te laten overweldigen door het genot van smaken, kleuren en geuren van eten en drinken

Wil je dit symptoom ook leren kennen? Zet dan een eerste stap door mee te doen aan mijn workshop ‘Mindful eten, eet minder, geniet meer. De eerstkomende datum is op 28 juni in Utrecht. Er zijn ook speciale workshops voor professionals. Meer info en aanmelden

Gewoontes bepalen eetgedrag
De wetenschap onderschrijft dat eetgedrag van mensen voor een belangrijk deel wordt bepaald door wat ze gewend zijn. Door van eetkeuzes een gewoonte te maken, verloopt het proces minder bewust waardoor het minder inspanning kost. Dit heeft natuurlijk grote voordelen: het zorgt ervoor dat je meer op een dag kunt doen zonder geheel uitgeput te raken van het denkwerk over alle beslissingen. Het nadeel is dat ingesleten gedrag heel moeilijk is bij te sturen. Wat daar voor nodig is, is de beslissing terug naar het bewuste halen. Een manier daarvoor is om even uit je dagelijkse routine te stappen: dan sta je veel meer open voor nieuwe informatie en nieuwe keuzes. (meer over onderzoek naar gedragsverandering is te lezen in het WRR-rapport ‘Overgewichtbeleid gespiegeld aan kennis uit gedragswetenschappen’)

Uit balans door een detoxkuur
Zelf heb ik ervaren hoe dit werkt door twee detoxkuren die ik de afgelopen twee jaar heb gevolgd. Beide keren begon ik aan zo’n kuur vanuit een behoefte om mijn eigen smaakbeleving weer even op te frissen, en mezelf af te wennen van een steeds groeiende behoefte aan vooral zoet en zout. Een soort reset voor mijn lijf dus. De kuren die ik volgde waren niet heel streng, ik heb niet gevast of gehongerd. Het ging er mij vooral om bepaalde voedingsmiddelen een tijdje uit mijn dieet weg te laten en te voelen welk effect dit op mij had. Beide keren werkte dit heel goed en merkte ik dat mijn systeem rustiger werd.

Van uitproberen naar nieuwe eetgewoonte
Een bijkomend effect van het kuren was dat ik blijvende veranderingen in mijn eetpatroon heb aangebracht. Op het moment dat je tijdelijk je vaste voedingsmiddelen opgeeft, moet je op zoek naar de dingen die wel passen binnen de kuur. Er zaten dingen tussen waar ik nog nooit van had gehoord: quinoa, misosoep, adukibonen? Ik stapte een Groene Winkel binnen, waar ik normaal nooit kom en ontdekte nog veel meer producten die nieuw waren maar er lekker uit zagen. Daarnaast kreeg ik van mijn begeleider in de detox dagelijks veel informatie over voeding en de werking van de spijsvertering. Omdat ik alle hulp kon gebruiken om mijn nieuwe weg te vinden, stond ik heel erg open voor alle kennis. Ik hoorde veel wat ik nog niet wist, en schrok ook eigenlijk van wat ik hoorde over de samenstelling van sommig eten dat ik gewend was te eten. En.. omdat ik nu zo mijn best deed mijn lichaam goed te verzorgen met ‘pure’ voeding, was ik ook extra gemotiveerd om dit vast te houden. Dus om enkele ongezonde gewoontes op te geven en nieuwe uit te proberen. Bijvoorbeeld:
- mijn dagelijks ontbijt bevat nu geen suiker meer maar fruit
- als ik noten eet, neem ik ze ongezouten (zo proef ik noot ipv zout)
- alleen nog biologische pindakaas die geen transvet bevat (want dat is troep)
- aspartaam is gif, ik eet daarom alleen nog aspartaamvrije kauwgom
- ik heb het boek ‘Koken zonder pakjes en zakjes’ gekocht (en kook daar ook uit)
- ik eet een dadel of abrikoos ipv een koekje tegen de namiddagdip (en abrikoos alleen bio want de andere zijn gezwaveld om ze oranje te maken)
- er komt alleen nog volkoren pasta, rijst en brood het huis in (vezels! goed voor de bloedsuikerspiegel!)

Je ziet het: voor veel dingen geldt dat het niet zulke ingewikkelde veranderingen zijn. Het vraagt alleen even uit je vaste groef te komen, open te staan voor nieuwe kennis over voeding, en een korte periode wat meer tijd steken in zoeken naar de goede producten, etiketten lezen, etc. Heb je het eenmaal uitgedokterd, dan worden het nieuwe gewoonten, nieuwe automatismes en heb je stiekem wel grote verbeteringen in je eetpatroon aangebracht!

Tips om uit je routine te komen
Je hoeft niet meteen aan de detox om veranderingen in je eetpatroon aan te brengen. Er zijn ook minder ingrijpende manieren en zelfs heel makkelijke manieren om jezelf van je gewoontes los te weken en iets nieuws te ontdekken. Tips:
- plan eens een week zonder vlees, of zonder iets anders wat jij dagelijks eet. Je dwingt jezelf dan op zoek te gaan naar alternatieven.
- ga op vakantie in een land waar je niet kunt eten zoals je gewend bent. Probeer met wat je daar in winkels kunt krijgen nieuwe dingen uit.
- neem jezelf voor een weekje boodschappen te doen in een andere winkel dan je vaste supermarkt. Wie weet wat je tegenkomt?
- doe mee aan de No Impact-week: leef een week met zo weinig mogelijk belasting voor het milieu
- volg een training Mindfulness of Mindful eten. Dit helpt je om je dagelijkse automatismen te leren kennen, en alert te zijn op de momenten dat je iets kunt veranderen
- etc, etc …. Heb jij tips? Schrijf ze vooral bij de reacties!

Wees nieuwsgierig, geniet van al het nieuwe, en onthou dat elke kleine verandering meetelt! Succes met uit balans zijn ….

Workshop Mindful eten
Wil je kennismaken met uit je automatismen stappen door Mindful eten? Doe dan mee met mijn kennismakingsworkshop op 28 juni, van 19.30 tot 22.00 in Utrecht. Voor gewichtsprofessionals is er een aparte workshop, waarin je leert de principes van Mindful eten op cliënten over te brengen. Vrijdag 24 juni van 13.00 tot 17.00 in Utrecht. Meer over de workshops Mindful eten, en inschrijven

PS: De detoxkuren heb ik resp gevolgd bij Natuurgeneeskundige praktijk De Waterlelie in Utrecht, en bij Yoga Utrecht begeleid door Kyra de Vreeze.